Türk ve Makedon Atasözlerinin Karşılaştırmalı Analizi Filiz Mehmetoğlu PDF

Bu çalışma, Türkçe atasözleri bakımından Türkiye Türkçesi alanıyla sınırlandırılmıştır. Makedon atasözleri ise Makedonya’nın tüm coğrafi bölgelerini kapsamaktadır. Bu bölgeler arasında Osmanlı’nın Balkanları kaybından (1913) önceki Makedonların esas toprakları olan tüm yerlerin atasözleri dâhildir. Makedonya’nın asıl yapısını oluşturan bu bölgeler: Vardar (bugünkü Kuzey Makedonya), Ege (bugün Yunanistan’da) ve Pirin’dir (bugün Bulgaristan’da). Halk edebiyatının bir türü olan atasözlerinin örnekleminde; Türk ve Makedon atasözlerini karşılaştırmalı olarak benzerlik ve farklılıklarda iki kültür arasındaki temel zihinsel kodların, algılayışların haritasını çıkartmak bu çalışmanın sorunsalını oluşturmaktadır. Çalışmanın genel amacı, literatürü gelinen aşamadan bir sonraki adıma taşıyarak katkı sağlamaktır. Hedeflenen ikincil amaçsa Makedon kaynaklarını Türk dili ve folkloruna kazandırmaktır. Yöntem olarak genel anlamda ‘Metin Merkezli Kuramsal Yaklaşımlar’ çerçevesinde çalışılırken spesifik olarak da Matti Kuusi’nin ‘Uluslararası Atasözleri Tip Sistemine’ göre atasözlerinin sınıflandırılması yapılmıştır. Sözü edilen sınıflandırma sistemi, Türkiye Türkçesi sahasında, ilk olarak bu çalışmada uygulanmıştır. Makedon atasözleri taranarak ortaya çıkan bulgulara göre sınıflandırılmış ve Türkçe karşılıkları olanları eşleştirilmiştir. Elde edilen bulgular iki ana gruba ayrılmıştır. Türk dili ve kültürüyle doğrudan ilgisi ve benzerliği olan atasözleri ilk ana grubu oluştururken tamamen farklı anlayıştaki atasözleri diğer ana grubu oluşturmaktadır. Kitapta, diyakronik ve senkronik olarak toplanan malzemeyle iki farklı dil ve kültürde hem yinelenen hem de farklı anlayıştaki atasözlerinin karşılaştırmalı ve analitik bir paremiyoloji yapılmıştır.