Resmi İdeoloji Sahnede & Kemalist İdeolojinin İnşasında Halkevleri Dönemi Tiyatro Oyunlarının Etkisi Esra Dicle Başbuğ PDF

Cumhuriyet’in ilk yıllarında tiyatro, sadece bir sanat dalı olmanın ötesinde, yeni devletin ideallerini topluma aşılamanın güçlü bir aracıydı. Esra Dicle Başbuğ’un çalışması, Halkevleri’nin sahnelediği oyunlar aracılığıyla Kemalist düşüncenin nasıl inşa edildiğini inceliyor. Bu oyunlarda, Osmanlı’nın çöküşü “karanlık geçmiş” olarak resmedilirken, Cumhuriyet ise kurtuluşun ve ilerlemenin tek yolu olarak sunuluyor. Köyden kente, gelenekten modernliğe uzanan bir dönüşümün anlatıldığı metinlerde, milletin “aydınlatılması”, düşmanların tanımlanması ve lider kültünün yüceltilmesi gibi temalar öne çıkıyor.

Başbuğ, tiyatronun bir propaganda aracı olarak nasıl kullanıldığını, halkı eğitmek ve ulusal kimliği şekillendirmek amacıyla yazılan oyunların perde arkasını ortaya koyuyor. “Ertuğrul” gibi örneklerle, geçmişin nasıl yeniden yazıldığını, Cumhuriyet’in değerlerinin sahne üzerinden nasıl pekiştirildiğini gözler.