Hakas Türklerinin Kahramanlık Destanlar II Tanıklı Sözlüğü (Cilt I – Cilt VV Takımı) Bilinmeyen PDF

Hakas Cumhuriyeti (Hakasya), Rusya Federasyonu’nun Sibirya Federal Bölgesi’nde özerk bir Türk cumhuriyetidir. Sibirya’nın güneyinde bulunan bölge; kuzeyde Krasnoyarsk Krayı, kuzeydoğuda Doğu Sayan Dağları ve Yenisey Irmağı havzası, güneydoğuda Tuva Cumhuriyeti, güneybatıda Altay Cumhuriyeti ve kuzeybatıda Kemerovo Oblastı ile çevrilidir. Hakas Cumhuriyeti’nin yüzölçümü 61.900 km² olup ülke, kuzey–güney doğrultusunda yaklaşık 400 km, doğu–batı doğrultusunda ise yaklaşık 200 km genişliğe sahiptir. Rusya Federasyonu Federal Meclisi Federasyon Konseyi verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla bölgenin nüfusu 525.500’dür. Bu nüfusun yalnızca %12,71’ini Hakas Türkleri oluşturmaktadır. Bölgede, 17. Yüzyıldan itibaren yürütülen Ruslaştırma politikaları ile Hakas Türklerine yönelik asimilasyon süreçlerinin bir sonucu olarak Rus nüfus çoğunluk durumundadır. Bunun yanı sıra, İkinci Dünya Savaşı sırasında bölgeye sürgün edilen Alman ve Polonyalı topluluklar ile Tuva ve Şor gibi komşu bölgelerden göç eden gruplar da nüfus yapısında yer almaktadır. Ayrıca yaklaşık %5 oranında, “diğer” başlığı altında sınıflandırılan bir nüfus bulunmaktadır. Hakas Cumhuriyeti; Abakan (Ağban), Sayanogorsk (Soyan Tura), Sorsk (Sorığ), Abaza ve Çernogorsk (Haratas) olmak üzere beş ana şehir merkezine sahiptir. Ekonomik açıdan zengin bir bölge olmamakla birlikte maden, elektrik ve yakıt üretimi ile tarım ve hayvancılık, bölge ekonomisinin temel dayanaklarını oluşturmaktadır. İklim özellikleri bakımından Sibirya’nın kuzey bölgelerine kıyasla daha ılıman bir yapıya sahip olan Hakasya’da karasal iklim hâkimdir ve yıl içerisinde dört mevsimin de yaşandığı söylenebilir. Coğrafi açıdan geniş düzlüklerden oluşan bölgede göl ve akarsu sayısı oldukça fazladır. Hakasya topraklarının önemli bir bölümünden, Yenisey Irmağı’nın kollarından biri olan Abakan Irmağı geçmektedir. Bunun yanı sıra, Çulım Irmağı da bölgenin doğusundan akmaktadır; Tom Irmağı ise Hakasya’nın kuzeydoğu sınırlarından doğmaktadır.