ABD’nin Orta Asya Politikaları Dr. Şatlık Amanov PDF

Siyasî, askerî, ekonomik ve stratejik açıdan yeniden yapılanma sürecinde olan beş yeni bağımsız devletin (Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenisten ve Özbekistan) ortaya çıkması uluslararası ilişkiler sisteminde orta asya alt sisteminin oluşumunu başlatmıştır. Diğer taraftan bu bölge Türkiye, Rusya, Çin, İran, Pakistan gibi komşu ülkelerin yanı sıra, bölge dışı güçlerin de çıkarlarının kesiştiği ve nüfuz mücadelesinin yaşandığı bir yer haline gelmiştir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra ABD’nin, bir ‘bütün’ olarak Orta Asya bölgesi ve buradaki ülkelere ilişkin izlediği politikalar çalışmanın konusunu oluştururken, bu politikaların oluşumuna etki eden faktörler ile ABD ve bölge ülkeleri arasındaki işbirliğine yansıyan temel eğilimler de bu çerçevede ele alınmaktır. Bu eser, ABD’nin Orta Asya’daki dış politika hedeflerini, Afganistan’daki operasyonlarını sürdürmek için askeri varlığını artırmanın yanı sıra diplomasi, ikili ilişkiler ve dış yardım gibi bileşenleri uygulayarak gerçekleştirdiğini ve Orta Asya’ya yönelik ABD güvenlik politikasının dönüşümünün, Amerikan ulusal güvenlik stratejisinin kilit unsuru olacağını ifade etmektedir.