Bilgi ve İktidar İlişkisi Cabiri’nin Foucaultcu Yaklaşımıyla İslam Düşüncesi Yüksel Şengül PDF

Bilgi ve iktidar, modern düşüncenin en temel ve en çetin meselelerinden biridir. Toplumsal ve tarihsel süreçler, kimi zaman bilginin iktidarı kurduğunu, kimi zaman ise iktidarın kendi sürekliliğini sağlamak amacıyla bilgiyi ürettiğini açıkça ortaya koymaktadır. Bu karşılıklı belirlenim, yalnızca Batı düşüncesinin değil, çağdaş İslam düşüncesinin de merkezî sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu alanda 20. yüzyılın en etkili düşünürlerinden biri olan Michel Foucault, bilgi ile iktidar arasındaki ilişkiyi özgün bir yöntemle analiz ederek Batı düşünce tarihine eleştirel bir perspektif kazandırmıştır. Aynı yüzyılın en üretken İslam düşünürlerinden Muhammed Âbid el-Câbirî ise Arap/İslam düşüncesinin krizini, büyük ölçüde bu Foucaultcu çerçeve içinde ele almış; eleştirilerini ve yeniden yapılanma önerilerini bu yöntem üzerinden temellendirmiştir. Bu kitap, Câbirî’nin Arap/İslam düşüncesinde bilgi-iktidar ilişkisine dair geliştirdiği çözümlemeyi, Foucault bağlamında sistematik bir biçimde incelemektedir. İslam dünyasının içinde bulunduğu sorunların aşılabilmesi için düşünceyi üreten epistemolojik mekanizmaların yeniden değerlendirilip gözden geçirilmesi gerektiğini savunan Câbirî’nin yaklaşımı, bu çalışma boyunca felsefi bir soruşturma konusu yapılmaktadır. Bilgi ile iktidar arasındaki karmaşık ilişkiyi çözümleyen bu eser, hem İslam düşüncesine hem de modern felsefeye ilgi duyan okurlar için disiplinlerarası bir perspektif sunmaktadır.