Sosyolojik Unsurların Dış Politikaya Etkisi Prof. Dr. Ertan Efegil PDF

Dış politikayı inceleyen geleneksel realist yaklaşım, ulusal çıkarlara odaklanan karar vericinin, en akılcı, en rasyonel kararlar aldığını kabul eder. Duygulardan ve sosyal değerlerden arındırılmış olan karar vericinin, mekanik bir şekilde hareket ettiğini düşünür. Bu nedenle karar vericilere, çoğunlukla bir hata isnat edilmez. Ancak diğer kuramlar (liberalizm ve inşacılık gibi) ve dış politika analizi alt-disiplininde ortaya atılan teorik yaklaşımlar, karar vericinin bir insan olduğunu kabul eder ve pek çok sayıda faktörün etkisi altında ülkelerinin dış politikaları hakkında kararlar aldıklarını öngörür. Bu nedenle rasyonel bir şekilde hareket edemeyen karar vericilerin, aslında planlama sürecinde hata paylarının da fazlasıyla yüksek olabildiği kabul edilir. Sosyolojik unsurlar da, karar verme sürecinde etkili olan faktörlerdendir. İnsan olan karar verici, yetişme sürecinde, belli toplumsal değerlerin ve yapıların etkisi altında, bu sosyolojik unsurları (din, kültür, siyasal kültür, kimlik, norm, değer ve rol gibi) zihinsel dünyasında içselleştirmekte ve bunları algı çerçevesine yerleştirmektedir. Karar sürecinde, bu faktörler harekete geçerek, karar vericinin karar verme melekesini etkileyebilmektedir. Fakat bu etkinin ne şekilde olduğu, hangi koşullar altında ortaya çıktığı gibi sorular, bilimsel açıdan cevaplanabilmiş değildir. Halen daha şu temel sorunun cevabı, net olarak verilememektedir: Bu faktörler, meşrulaştırıcı unsur olarak mı rol oynamaktadır? Ya da karar vericilere, ulusal çıkarlarını tanımladıkları rehber unsur olarak mı hizmet etmektedir? Mevcut çalışmada, sosyolojik unsurların, dış politika sürecindeki etkisi, ve/ya uluslararası ilişkiler ve dış politika analizi alanları ile ilişkileri incelenmiştir. Kaleme alınan makalelerde, farklı sosyolojik unsurlar üzerinde durulmuştur.