Osmanlı Sonrası Bulgaristan Türklerinin Dini Yönetimi ve Özel Yargı Teşkilatı 1878-1945 7-H-4 Prof. Dr. H. Mehmet Günay PDF

On dokuzuncu yüzyılın son çeyreğine kadar yaklaşık beş asır boyunca büyük bir kısmı Osmanlı idaresinde kalan Balkan Yarımadası, Osmanlı’nın buralardan çekilmesinden sonra da Türkiye ve Türk Milleti için ilgi odağı olmaya devam etti.Çünkü Osmanlı bu bölgeyi istemeye terk ederken, gittiği her yerde olduğu gibi geride, sanatıyla,mimarisiyle, sayısı binlerle ifade edilen dini, milli ve sosyal kurumlarıyla ve yaşam tarzı ve kültürüyle muazzam bir Türk/İslam medeniyetinden başka, belki daha da önemli olarak sayısı milyonları bulan bağrı yanık, gözü yaşlı, aklı yüreği, gözü kulağı hep Anavatan’da kalabalık bir Müslüman/Türk nüfusu bıraktı.İlk günlerden itibaren bu bölgede yaşayan soydaşlarımızın çektiği çileleri, duyduğu acıları ve döktüğü gözyaşlarını biz de hep yüreğimizin derinliklerinde hissettik, her zaman onların derdini derdimiz, sevincini sevincimiz bildik, onlarla ağladık, onlarla güldük.Son yıllarda genel olarak Balkanlar, özel olarak da Bulgaristan ve oarda yaşayan Trük nüfusu üzerinde çok yönlü ve kapsamlı bilimsel çalışmaların yapıldığı memnuniyetle gözlenmektedir.Bununla birlikte bir konunun bilerek veya bilmeyerek yakın zamanlara kadar ihmal edildiği de bir gerçektir.Bu konu, genel olarak Osmanlı sonrası Bulgaristan Müslüman/Türk topluluğunun dini yönetimi ve dini kurumları ile özellikle Bulgarsitan’da neredeyse yirminci yüzyılın yarısına kadar faaliyet gösteren şer’iye mehkemeleri, Osmanlı’nın bu bölgeden çekilmesinin hemen ardından, müftülükler bünyesine alındığı için bu mahkemelerin Bulgaristan Türk topluluğunun genel dini yönetimi ve örgütüyle çok sıkı bir ilişkisi vardır.Dolayısıyla Şer’iye mahkemelerinin tam anlamıyla anlaşılabilmesi, genel olarak Bulgaristan Türkleri’nin dini yönetimi ve örgüt yapısının iyi bir şekilde ortaya konulmasıyla doğru orantılıdır.