Emanullah Dönemi Afganistan (1919-1929) Mehmet Köçer PDF

Afganistan ve Afgan coğrafyası, Türk tarihi ve kültürü için büyük bir önem arz etmektedir. Afganistan, Doğu ve Batı Türkistan’a açılan önemli bir kapı olma özelliği taşıdığından, Türkiye’nin Türkistan politikaları, hedefleri için vazgeçemeyeceği, o bölgede yaşayan Türkler açısından da kendini sorumlu hissedeceği, tarihi ve dini bağları olan bir ülkedir. Ayrıca yakın tarihte Türk ve Afgan milletleri, bağımsızlık mücadelesi açısından aynı kaderi paylaşan ve bu nedenle de birbirine yakınlaşan iki millettir. Türk tarihinde Mondros Mütarekesi sonrasında emperyalist ülkelere karşı başlatılan mücadele ile millî bir devlet kurulması hedeflenmiştir. Bu hedefe ulaşmak için başlatılan Türk millî mücadelesi, Mustafa Kemal Paşa ve arkadaşlarının izledikleri gerçekçi ve tutarlı bir siyaset ile istenilen sonuca ulaşabilmiştir. Bu siyasetin bir sonucu olarak, bağımsızlığını henüz kazanmamış ya da emperyalist ülkelerin hedefleri arasında yer alan ülkelerle kurulacak ilişkiler önemli yer tutmuştur. Bu ülkelerden birisi olan Afganistan da aynı dönemde özgürlüğüne sahip değildi. Bunun üzerine Emanullah Han, İngiliz nüfuz ve vesayetinden kurtulmak için III. İngiliz-Afgan Savaşını başlatmıştı. Türk İstiklal mücadelesi ve Afgan uyanışı sonucu bağımsızlıklarını kazanan her iki ülke, kısa süre içerisinde reform programı başlatarak modernleşme yolunda adımlar atmaya başlamıştır. Emanullah, ülkesi Afganistan’ı modernleştirirken etkilendiği kişilerin başında Atatürk gelmekteydi. Bu çalışma Aynı kaderi paylaşan iki ulusun çok zor şartlarda gösterdikleri mücadeleyi ve dayanışmayı ortaya koymaktadır.