Batılı Seyyahların Gözüyle 19. Yüzyılda Osmanlı Ermenileri ve Müslüman-Ermeni İlişkileri Kasım Ertaş PDF

’Dört ayrı millet, büyük ihtilaflara düşmeden bir arada geçinip gidiyor. Hepsi aynı toprağın çocukları. Birbirlerine karşı, bizimkilerden daha müsamahakârlar. Evet, çeşitli yerlerin ve çeşitli toplulukların insanları: Türkler, Ermeniler, Rumlar ve Yahudiler…’’ (Gerard de Nerval) ‘’Asya Ermenileri kalabalık, kuvvetli bir insan soyudur. Alışkanlık yüzünden muti, emir kulu tabiatlı, çalışkandır; çoğu da zengindir. Bu anda Hristiyan Ermeni halkının Babıâliye, Müslüman Kürt ya da Müslüman Araplardan daha sadakatle itaat etmeleri çok mümkündür.’’ (Helmuth von Moltke) ‘’Ermeniler gerçekten de Türklere herkesten çok benziyorlar. Onlar gibi Doğu kökenlidirler ve davranış adet, düşünce tarzı, yani din haricindeki her konuda aynıdırlar.’’ (James Ellsworth de Kay) ‘’Ermeni evinin kadınları Türk Kadınları gibi giyinirler, onları Müslüman hemşerilerinin arasından ancak çok usta bir göz teşhis edebilir. (…) ruh ve iman bakımından Hristiyan, doğuş ve cinsiyet bakımından Asya Müslümanı olan Ermeniler…’’ (Edmondo de Amicis )